Cette page reprend un maximum de liens vers des textes philosophiques médiévaux disponibles en ligne. La liste est en constante augmentation.
Si ces textes peuvent être utiles à des fins de recherche, nous rappelons la plus grande vigilance dans leur utilisation. Les étudiants sont invités
à se reporter au Vademecum pour la rédaction des travaux de Master pour des indications sur les règles d'utilisation et de citation de ce type de
documents.
Anonymes
Alanus ab Insulis (Alain de Lille)
Albertus Magnus (Albert le Grand)
Al-Farabi
Alfonsus Vargas Toledanus (Alfonso Vargas de Toledo)
Anselmus Cantuarensis (Anselme de Cantorbéry)
- Monologion, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Monologion [textus latinus, UBB Cluj-Napoca].
- Proslogion, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Proslogion [in English].
- Proslogion [textus latinus, ALIM]
- Proslogion [textus latinus, Bibliotheca Augustana].
- De grammatico, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- De veritate, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- De veritate [textus latinus, Universität Freiburg/Breisgau].
- De liberi arbitrii, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- De casu diaboli, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- De Incarnatione verbi (prior recensio), ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- De Incarnatione verbi (posterior recensio), ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Cur Deus homo, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- De conceptu virginali, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- De processione spiritus sancti, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- De concordia, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Fragmenta philosophica, ed. Schmitt [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Cur Deus homo [textus latinus, Bibliotheca Augustana].
Averroes Cordubensis
Bernardus Claraevallensis (Bernard de Clairvaux)
Boethius (Boèce)
Boethius Dacii (Boèce de Dacie)
Bonaventura de Bagnoreggio
Dante Alighieri
Dominicus Gundissalinus
Durandus a Sancto Porciano
Eckhartus de Hochheim (Maître Eckhart)
Franciscus de Marchia
Franciscus Petrarca
- La vie solitaire [traduction française de Christophe Carraud, merci à la revue Conférences].
- Travailler au repos [traduction française de Christophe Carraud, merci à la revue Conférences].
- Retour au centre. Trois lettres familières[traduction française de Christophe Carraud, merci à la revue Conférences].
- Sur le mélange des lettres sacrées et profanes [traduction française de Christophe Carraud, merci à la revue Conférences].
- Itinéraire de Gênes à Jérusalem [traduction française de Christophe Carraud, merci à la revue Conférences].
- L'autorité de l'exemple [traduction française de Christophe Carraud, merci à la revue Conférences].
- Vanité du monde [traduction française de Christophe Carraud, merci à la revue Conférences].
- Deux lettres à Cicéron [traduction française d'Etienne Wolff, merci à la revue Conférences].
- Lettres à toute la postérité [traduction française de François de Grenaille, merci à la revue Conférences].
- Remèdes aux deux fortunes [extraits, traduction française de Christophe Carraud, merci à la revue Conférences].
Fridégise de Tours
Gabriel Biel
Gaunilon
Gilbertus Pictavensis (Gilbert de Poitiers)
Gualterus Burley (Burleigh)
Guillelmus Heytesbury
- Sophismata [retranscription par Fabienne Pironnet].
Guillelmus Ockham
- Summa totius logicae, pars I, de terminis [textus latinus completus].
- Summa totius logicae, pars II, de propositionibus [textus latinus completus].
- Summa totius logicae, pars III-1, de syllogismo simpliciter [textus incompletus].
- Summa totius logicae, pars III-2, de syllogismo demonstrativo [textus incompletus].
- Summa totius logicae, pars III-3, de consequentiis [textus incompletus].
- Summa totius logicae, pars III-4, de fallaciis [textus incompletus].
- Summa logicae, part I [Excerpts translated by Paul Vincent Spade, to download].
- Summa logicae, part III-2, cap. 17: On the two types of demonstration: a priori and a posteriori [English translation by Alfred J. Freddoso].
- Dialogus [textus latinus, English translation edited by John Kilcullen, George Knysh, Volker Leppin and John Scott].
Henricus de Gandavo (Henri de Gand)
Hugo de Sancto Victore (Hugues de Saint-Victor)
Iacobus de Voragine
Ioannes Buridanus (Jean Buridan)
- Tractatus de consequentiis [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Summulae de dialectica [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Quaestiones in Analytica Priora [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Quaestiones in Analytica Posteriora [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Quaestiones in Metaphysicam, 5.6; 5.8, 5.9, 7.15, 7.17 [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Quaestiones super Physicorum I, 7 [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Summulae [textus latinus, editio provisoria Ria van der Lecq, Universiteit Utrecht].
- Édition de travail des Questions sur l'Éthique, Livre VII, questions 1-17 avec une brève introduction et des commentaires, par Fabienne Pironnet (Université de Montréal).
Ioannes Duns Scotus (Jean Duns Scot)
- Quaestiones in Isagogen [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Quaestiones subtilissimae in Metaphysicen [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Quaestiones in Praedicamenta [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Ordinatio, Prologus, pars prima : de necessitate doctrinae revelatae [textus latinus, e-text prepared by Shinsuke Kawazoe].
- Ordinatio, Prologus, pars secunda : de sufficientia Sacrae Scripturae [textus latinus, e-text prepared by Shinsuke Kawazoe].
- Ordinatio, Prologus, pars tertia : de obiecto theologiae [textus latinus, e-text prepared by Shinsuke Kawazoe].
- Ordinatio, Prologus, pars quarta : de theologia ut scientia [textus latinus, e-text prepared by Shinsuke Kawazoe].
- Ordinatio, I, dist. 3, q. 3 : De imagine [textus latinus, e-text prepared by John van der Bercken].
- Tractatus de primo principio [textus latinus].
- A Treatise on God as First Principle [English text, courtesy of EWTN].
- Opus Oxoniense, I, dist. 2, q. 1 & 2 : Whether there is an infinite being ? [English translation].
- Opus Oxoniense, III, dist. 3, q. 1: Utrum beata Virgo concepta fuerit in peccato originali ? [textus latinus].
- Opus Oxoniense, III, dist. 4, q. un: Utrum beata Virgo fuerit vere mater Dei et hominis ? [textus latinus].
- Opus Oxoniense, III, dist. 7, q. 3: Utrum Christus praedestinatus sit esse Filius Dei ? [textus latinus].
- Opus Oxoniense, III, dist. 8, q. un: Utrum in Christo sint duae filiationes reales ? [textus latinus].
- Opus Oxoniense, IV, dist. 30, q. 2: Utrum inter beatam virginem Mariam et S. Ioseph fuerit verum matrimonium ? [textus latinus].
Ioannes de Mirecourt
Ioannes de Salisbury (Saresberiensis)
- Metalogicon, une belle sélection d'extraits philosophiques, à partir de l'édition
de J.B. Hall , auxiliata K.S.B. Keats-Rohan in Corpus Christianorum - Continuatio Mediaevalis XCVIII.
Ioannes Scotus Eriugena (Jean Scot Erigène)
Ioannes de Wesel
Leonardo Bruni
Lotario dei Segni (Innocent III)
Nicolas de Cusa
Petrus Abaelardus (Pierre Abélard)
Petrus Aureoli (Pierre Auriol)
Petrus Damiani (Pierre Damien)
Petrus Ioannes Olivi (Pierre Jean Olivi)
Petrus Lombardus
Rabanus Maurus
Raimundus Lullus
- Ars brevis [version critique latine avec les corrections faites en 1999 par Alexander Fidora (Johann Wolfgang Goethe-Universität, Frankfurt].
- Vida Coetânea [versão portuguesa de Luísa Costa Gomes , Publicada em Vida de Ramón, Publicações Dom Quixote, Lisboa, 1991, pp.211-234].
- Livro do amigo e do Amado [versão portuguesa de Esteve Jaulent. (Ed. Leopoldianum e Ed. Loyola, São Paulo 1989)].
- Lamentação da Filosofia [versão portuguesa de Brasília B. Rosson (P.U.C. Rio Grande do Sul - Porto Alegre - Brasil)
- Das Buch vom Heiden und den Drei Weisen [Aus dem Katalanischen von Alexander Fidora auf der Grundlage von: Obres Selectes de Ramon Llull (1232-1316), ed. Antoni Bonner, Palma de Mallorca 1989].
- Liber natalis pueri parvuli Christi Jesu [versão portuguesa feita por Sérgio Alcides e Ronald Polito].
- Livro das bestas, [versão portuguesa feita por Cláudio Giordano].
- Libre de Evast e Blanquerna [catalan, Biblioteca Virtual Joan Lluis Vives].
- Libre de la primera e segona intenció [catalan, Biblioteca Virtual Joan Lluis Vives].
- Libre de mil proverbis [catalan, Biblioteca Virtual Joan Lluis Vives].
- Libre del gentil e los tres savis [catalan, Biblioteca Virtual Joan Lluis Vives].
- Epistola Raymundi Lull ad Universitatem Parisiens, quam laudibus extollit, quamque hortatur, ad porrigendum preces suas regi, ut fundetur Parisiis studium Arabicum, Tartaricum et Graecum(Chartularium Universitatis Parisiensis, ed. Henricus Denifle et Aemilio Chatelain, Paris, 1891, t. II, p. 83-84).
Remigius Florentinus (Rémi de Florence)
- Quodlibeta, et diverses autres oeuvres [textus latinus].
Richard de Bury
Richard de Saint-Victor
Ricardus Rufus
The Richard Rufus Project [un projet collectif remarquable
établi à l'Université de Stanford, Californie, collaboration de Rega Wood, Neil Lewis, Chris Martin, Jennifer Ottman, Girard Etzkorn, Lauri Karneva, Kathryn T. Maguire, Max Etchemendy, Eva St. Clair].
- In Physicam [Stanford].
- In Anal. Posteriorum [Stanford].
- Magister Abstractionum [textus latinus, thanks to Peter King, Toronto].
- Lectura Oxoniensis in Sent., Book I, Distinction 42 [English translation by Astrid Storm].
Robertus Grosseteste
Robertus Holkot
Roger Bacon
- The Mirror of Alchemy [English text was issued in The mirror of alchimy, composed by the thrice-famous and learned fryer, Roger Bachon. Also a most excellent and learned discourse of the admirable force and efficacie of Art and Nature, written by the same Author. With certain other worthie treatises of the like argument. London, 1597].
- On Experimental Science (1268) [English translation, taken from Oliver J. Thatcher, ed., The Library of Original Sources (Milwaukee: University Research Extension Co., 1901), Vol. V: The Early Medieval World, pp. 369-376].
Siger de Brabant
Stephanus Tempier
Theodoricus de Vriberch (Dietrich de Freiberg, Thierry de Freiberg)
- De natura contrariorum [texte de l'édition
de Ruedi Imbach, Hambourg, 1980 ; nouvelle édition de Burkhard Mojsisch, 2006; merci à la Bibliotheca Augustana].
- Tractatus de visione beatifica [texte de l'édition
de Burkhard Mojsisch, Tbilissi, 2003; nouvelle édition 2006; merci à la Bibliotheca Augustana].
Thomas de Aquino
Thomas de Celano
- Dies Irae [textus latinus, with litteral English translation]*
Thomas de Erfurt (pseudo Scotus)
Thomas de York
Annexe : littérature secondaire sur la philosophie médiévale et scolastique
Adamson (Peter), Al-Ghazâlî, Causality, and Knowledge, thanks to the Paideia Archive (Boston).
Brachtendorf (Johannes), Self-knowledge and the Sciences in Augustine's Early Thinking, thanks to the Paideia Archive (Boston).
Cusato (Michael), A Retrospective on the Work of David Burr - merci à la revue en ligne Oliviana.
DeBolt (Darien C.), George Gemistos Plethon on God: Heterodoxy in Defense of Orthodoxy , thanks to the Paideia Archive (Boston).
Eschweiler (Karl), Die Philosophie der spanischen Spätscholastik auf den deutschen Universitäten des siebzehnten Jahrhunderts (1928), gracias a la fundacion Gustavo Bueno (Oviedo).
Forlivesi (Marco), Aristotelismo e aristotelismi tra Rinascimento ed Età moderna. Lettura degli atti del convegno di Padova sulla presenza dell'aristotelismo padovano nella filosofia della prima modernità, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), Bartolomeo Mastri da Meldola (1602-1673) "riformatore" dell'Accademia degli Imperfetti, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), La distinzione tra concetto formale e concetto oggettivo nel pensiero di Bartolomeo Mastri, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), Le edizioni del "Cursus theologicus" di João Poinsot, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), Materiali per una descrizione della disputa e dell'esame di laurea in Età moderna, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), The Nature of Transcendental Being and Its Contraction to Its Inferiors in the Thought of Mastri and Belluto, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), La questione del rapporto fra operazione divina e operazione creaturale nel pensiero di Tommaso d'Aquino, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), I rapporti tra intelletto e volontà nell'opera di Tommaso d'Aquino, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), recensione a Padre Odoardo Corsini. Un fananese del XVIII secolo al servizio della scuola, della cultura e della fede. Atti del convegno. Fanano, 4-5 ottobre 2002, a cura di Rossi Ercolani R., Debatte editore, Livorno 2003, grazie all'Autore.
Forlivesi (Marco), recensione a Poppi (Antonino), Presenza dei francescani conventuali nel Collegio dei teologi dell'Università di Padova. Appunti d'archivio (1510-1806), (Centro studi antoniani, 37), Centro studi antoniani, Padova 2003, grazie all'Autore. Forlivesi (Marco), recensione a Quinto (Riccardo), "Scholastica". Storia di un concetto, (Subsidia mediaevalia patavina, 2), Il Poligrafo, Padova 2001, grazie all'Autore.
Garrigou-Lagrange (Réginald), Providence [English translation, courtesy of EWTN].
Garrigou-Lagrange (Réginald), Reality. A Synthesis of Thomistic Thought [English translation, courtesy of EWTN].
Garrigou-Lagrange (Réginald), The Trinity and God the Creator [English translation, courtesy of EWTN].
Grellard (Christophe), Questions de mots, questions de choses : le statut du nominalisme médiéval (2002). Merci à l'Académie d'Amiens.
Kaye (Sharon), Russell, Strawson, and William of Ockham, thanks to the Paideia Archive (Boston).
Klima (Gyula), The Changing Role of Entia Rationis in Mediaeval Semantics and Ontology (1993) [thanks to the Author].
Knuuttila (Simo), Medieval Theories of Modality, thanks to the Stanford Encyclopedia of Philosophy (Stanford).
Langston (Douglas C.), Aquinas on Conscience, the Virtues, and Weakness of Will , thanks to the Paideia Archive (Boston).
Lelli (Giovanna), Avicennisme et averroïsme dans la poétique et la rhétorique islamiques médiévales: La tradition persane, thanks to the Paideia Archive (Boston).
Michon (Cyrille), Faith and Reason: Aquinas's Two Strategies (1999), thanks to Notre Dame University (Notre Dame, Indiana).
Park (Woosuk), Toward a Scotistic Modal Metaphysics, thanks to the Paideia Archive (Boston).
Pasnau (Robert), Scotus on Cognition - thanks to the Author (Boulder, Colorado).
Pasnau (Robert), Human Nature - thanks to the Author (Boulder, Colorado).
Piron (Sylvain), The Formation of Olivi's Intellectual Project : "Petrus Ioannis Olivi and the Philosophers" Thirty Years Later Oliviana.
Piron (Sylvain), Petri Ioannis Olivi quaestio de locutionibus angelorum - merci à la revue en ligne Oliviana.
Piron (Sylvain), Note sur le commentaire sur la Genèse publié dans les Oeuvres de Thomas d'Aquin - merci à la revue en ligne Oliviana.
Potestà (Gianluca), Testualità simboliche e profetiche. Da Gioacchino a Dante - merci à la revue en ligne Oliviana.
Quesada Macchiavelo (Oscar), El concepto-signo natural en Ockham : una aproximación histórico-semiótica a los problemas filosóficos de la pasión, la intención y la suposición, gracias a la Bibliotheca Virtual de la Universidad Nacional de San Marcos (Lima, Peru).
Rossi (Miguel Angel), El concepto de paz terrena en el pensamiento agustiniano, thanks to the Paideia Archive (Boston).
Rousselot (Pierre), L'intellectualisme de saint Thomas [texte français] merci à Alain Blachair.
Rousselot (Pierre), Pour l'histoire du problème de l'amour au Moyen-Âge [texte français] merci à Alain Blachair.
Smit (Laura), The Aesthetic Pedagogy of Francis of Assisi, thanks to the Paideia Archive (Boston).
Solère (Jean-Luc), Sphères et hebdomades : l'art platonicien d'écrire chez Proclus et Boèce (1999), merci à l'URHM de l'Université Libre de Bruxelles.
Spade (Paul Vincent), History of the Problem of Universals in the Middle Ages: Notes and Texts (PDF-Format), thanks to the Author (Indiana University).
Spade (Paul Vincent), Boehnerís Text of Walter Burley's De puritate artis logicae: Some Corrections and Queries, PDF-format, thanks to the Author (Indiana University).
Tomarchio (John), The Emergence of the 'Supposit' in a Metaphysics of Creation, thanks to the Paideia Archive (Boston).
Trevisani (Francesco), Johannes Clauberg und der reformierte Aristoteles - Johannes Clauberg and the Aristotelianism during the period of Protestant scholasticism,
danke an DuetT, Duisburger elektronische Texte (Duisburg).
Van der Lecq (Ria), Mental Language: a Key to the Understanding of Buridan's Semantics., PDF-format, thanks to Author (Utrecht).
Zhen (Yiwei), Ockham on Connotative Terms, thanks to the Paideia Archive (Boston).